Ukończenie studiów wyższych wlicza się do stażu pracy w wymiarze 8 lat. Dotyczy to studiów licencjackich, inżynierskich, magisterskich i jednolitych studiów magisterskich. Trzeba jednak rozróżnić staż urlopowy od emerytalnego, ponieważ 8 lat za naukę nie oznacza opłacenia składek ani zwiększenia kapitału emerytalnego.
Ile lat dolicza się za ukończenie szkoły?
Zgodnie z art. 155 Kodeksu pracy okres nauki wpływa przede wszystkim na staż, od którego zależy wymiar urlopu wypoczynkowego. Warunkiem jest ukończenie danego etapu edukacji, które można potwierdzić świadectwem lub dyplomem. Sama nauka bez uzyskania dokumentu potwierdzającego ukończenie szkoły nie wystarcza.
| Typ ukończonej szkoły | Lata wliczane do stażu | Warunek |
|---|---|---|
| Szkoła zawodowa | Do 3 lat | Ukończenie szkoły |
| Średnia szkoła zawodowa | Do 5 lat | Ukończenie szkoły |
| Szkoła średnia ogólnokształcąca | 4 lata | Ukończenie szkoły |
| Szkoła policealna | 6 lat | Ukończenie szkoły |
| Szkoła wyższa | 8 lat | Uzyskanie dyplomu |
Okresy nauki nie sumują się. Jeżeli ktoś ukończył liceum, a następnie studia, do stażu nie dolicza 4 i 8 lat, lecz tylko korzystniejszy okres, czyli 8 lat za szkołę wyższą. Tak samo ukończenie kilku kierunków studiów nie daje wielokrotności tego okresu.
Staż urlopowy a staż emerytalny
W przypadku urlopu wypoczynkowego 8 lat za ukończone studia może znacząco skrócić drogę do wyższego wymiaru urlopu. Pracownikowi z co najmniej 10-letnim stażem urlopowym przysługuje 26 dni urlopu wypoczynkowego w roku. Absolwent szkoły wyższej potrzebuje więc zwykle jeszcze 2 lat zatrudnienia, aby osiągnąć ten próg.
Przykładowo osoba, która ma dyplom studiów wyższych i przepracowała 2 lata na podstawie umowy o pracę, może mieć łącznie 10 lat stażu urlopowego. W takim przypadku spełnia warunek stażu związany z urlopem w wymiarze 26 dni.
Inaczej wygląda kwestia emerytury. Okres nauki może zostać uwzględniony przy ustalaniu stażu potrzebnego do uzyskania prawa do minimalnej emerytury. Co do zasady chodzi o co najmniej 20 lat okresów dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Nie oznacza to jednak, że za studia zostały odprowadzone składki.
Staż i kapitał emerytalny to dwie różne kwestie. Osiem lat przypisanych za ukończenie studiów może pomóc w spełnieniu warunku stażowego, ale nie zwiększa samo w sobie wysokości emerytury obliczanej na podstawie zgromadzonych składek. Kapitał emerytalny powstaje przede wszystkim w związku z okresami, za które składki zostały opłacone.
Co dzieje się, gdy pracujesz podczas studiów?
Jeżeli okres nauki pokrywał się z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę, nie można doliczyć obu okresów za ten sam czas. Pracownik wybiera wariant korzystniejszy. W praktyce ukończenie szkoły wyższej często oznacza przyjęcie 8 lat zamiast okresu zatrudnienia przypadającego na czas studiów, jeśli był on krótszy.
Inaczej należy ocenić zatrudnienie, które nie pokrywało się z nauką. Okres pracy przypadający przed rozpoczęciem studiów albo po ich ukończeniu może zostać uwzględniony niezależnie, o ile spełnia warunki właściwe dla danego rodzaju stażu.
Umowa zlecenie i umowa o dzieło a staż pracy
Umowy cywilnoprawne, w szczególności umowa zlecenia i umowa o dzieło, co do zasady nie są wliczane do stażu urlopowego ustalanego według Kodeksu pracy. Sam fakt wykonywania zlecenia albo dzieła nie daje więc takiego skutku jak zatrudnienie na umowę o pracę.
Nie należy też utożsamiać opłacania składek z uzyskaniem prawa do każdego uprawnienia pracowniczego. W określonych sytuacjach umowa zlecenia może mieć znaczenie dla ubezpieczeń społecznych, ale nie oznacza to automatycznego zaliczenia tego okresu do stażu urlopowego. W razie wątpliwości trzeba sprawdzić rodzaj umowy, podleganie ubezpieczeniom i cel, dla którego ustalany jest staż.
Uwaga: nie można jednocześnie doliczyć 8 lat za studia i okresu pracy przypadającego na te same lata. Wybiera się rozwiązanie korzystniejsze, a okresy edukacji również nie podlegają sumowaniu.
Co warto zapamiętać?
Najważniejsze zasady dotyczące stażu pracy a studiów są następujące:
- Studia wyższe dają 8 lat stażu po uzyskaniu dyplomu, niezależnie od tego, czy chodzi o licencjat, inżyniera czy magistra.
- Okresów nauki nie sumuje się, dlatego do stażu przyjmuje się korzystniejszy etap edukacji.
- Osiem lat za studia może pomóc spełnić wymóg stażowy, ale nie tworzy składek ani kapitału emerytalnego.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej ani emerytalnej. W konkretnej sprawie należy uwzględnić dokumenty potwierdzające naukę, zatrudnienie oraz okresy ubezpieczenia.
