Bon na zasiedlenie mogą otrzymać osoby zarejestrowane jako bezrobotne, które zamierzają podjąć pracę, inną pracę zarobkową albo działalność gospodarczą w miejscowości oddalonej od dotychczasowego miejsca zamieszkania. Od 1 czerwca 2025 r. nie obowiązuje już limit wieku. Wsparcie może wynieść maksymalnie 200% przeciętnego wynagrodzenia, ale jego przyznanie zależy od decyzji starosty i środków dostępnych w powiatowym urzędzie pracy.
Czym jest bon na zasiedlenie?
Bon na zasiedlenie jest jednorazowym wsparciem finansowym na pokrycie kosztów zamieszkania związanych z przeprowadzką lub dojazdem do pracy poza dotychczasowym miejscem zamieszkania. Można go otrzymać w związku z podjęciem zatrudnienia, innej pracy zarobkowej albo działalności gospodarczej.
Podstawą prawną jest art. 208 ustawy z 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Nowe przepisy obowiązują od 1 czerwca 2025 r. i zniosły wcześniejsze ograniczenie, zgodnie z którym bon był przeznaczony wyłącznie dla osób, które nie ukończyły 30 lat.
Nie jest to świadczenie przyznawane automatycznie. Starosta może przyznać bon na wniosek bezrobotnego, jeżeli spełnione są ustawowe warunki, urząd prowadzi nabór i ma na ten cel środki. Bonu nie otrzymuje się wstecznie za przeprowadzkę lub pracę rozpoczętą przed jego przyznaniem.
Kto może otrzymać bon na zasiedlenie?
Wnioskodawca musi przede wszystkim posiadać status osoby bezrobotnej. Sama zmiana miejsca zamieszkania, znalezienie pracy albo odległość przekraczająca 80 km nie wystarczą. Najpierw trzeba zarejestrować się w urzędzie pracy właściwym dla aktualnego miejsca zamieszkania, a następnie złożyć wniosek i poczekać na przyznanie wsparcia.
Najważniejsze wymogi można zestawić w następujący sposób:
| Warunek | Wymóg | Jak go rozumieć? |
|---|---|---|
| Status wnioskodawcy | Osoba bezrobotna | Rejestracja w PUP musi nastąpić przed złożeniem wniosku i podjęciem pracy objętej bonem. |
| Wynagrodzenie lub przychód | Co najmniej minimalne wynagrodzenie brutto miesięcznie | W 2026 r. jest to 4806 zł brutto miesięcznie, o ile ta kwota pozostaje aktualnym minimum w danym okresie. |
| Odległość | Co najmniej 80 km | Odległość od dotychczasowego miejsca zamieszkania do miejscowości, w której podejmujesz pracę lub działalność. |
| Czas dojazdu | Łącznie ponad 3 godziny dziennie | Alternatywnie do warunku 80 km, najkrótszy czas przejazdu tam i z powrotem musi przekraczać 3 godziny dziennie. |
| Okres aktywności zawodowej | Minimum 180 dni w ciągu 240 dni | W tym czasie musisz pozostawać w zatrudnieniu, wykonywać inną pracę zarobkową albo prowadzić działalność. |
Warunek odległości i warunek czasu dojazdu są alternatywne. Nie trzeba jednocześnie wykazywać 80 km oraz ponad 3 godzin podróży. Urząd może poprosić o dokumenty potwierdzające dotychczasowe miejsce zamieszkania, dlatego we wniosku należy podawać faktyczne i możliwe do udokumentowania informacje.
Ile wynosi bon na zasiedlenie?
Wysokość bonu jest określana w umowie zawieranej ze starostą. Ustawowy limit wynosi 200% przeciętnego wynagrodzenia. Nie oznacza to jednak, że każdy wnioskodawca otrzyma maksymalną kwotę. Powiatowy urząd pracy może ustalić niższy limit w naborze albo przyznać kwotę niższą od wnioskowanej.
Podawane w materiałach urzędowych wartości maksymalne zależą od aktualnego przeciętnego wynagrodzenia. Dlatego przed złożeniem dokumentów sprawdź ogłoszenie właściwego PUP. Sam bon nie jest rozliczany jak dotacja celowa na konkretne faktury, ale trzeba spełnić warunki dotyczące pracy, przychodu, odległości i terminowego złożenia dokumentów.
Jak złożyć wniosek?
Procedura powinna przebiegać w określonej kolejności:
- Zarejestruj się jako osoba bezrobotna w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla miejsca zamieszkania.
- Sprawdź nabór i formularz obowiązujące w tym urzędzie, ponieważ PUP może ustalać własne terminy, limity oraz wymagane załączniki.
- Złóż wniosek przed rozpoczęciem pracy i przed podpisaniem umowy dotyczącej zatrudnienia lub działalności objętej bonem.
- Poczekaj na decyzję starosty i podpisanie umowy, w której zostaną określone kwota, sposób wypłaty oraz obowiązki.
- Dopiero po przyznaniu bonu podejmij pracę lub działalność i dostarczaj dokumenty zgodnie z terminami wskazanymi przez urząd.
Podpisanie umowy o pracę, umowy cywilnoprawnej albo rozpoczęcie działalności przed przyznaniem bonu może pozbawić Cię prawa do wsparcia. Nie zakładaj też, że urząd wypłaci środki za pracę rozpoczętą wcześniej. Bon nie działa wstecz.
Jakie obowiązki trzeba spełnić po otrzymaniu bonu?
Umowa z PUP obejmuje 240 dni liczonych od dnia jej podpisania. W tym okresie trzeba wykazać łącznie co najmniej 180 dni aktywności zawodowej oraz spełnienie warunku dochodowego. Przerwa w pracy nie musi automatycznie oznaczać utraty całego świadczenia, ale może zmniejszyć okres zaliczony do wymaganych 180 dni.
Po upływie 240 dni masz maksymalnie 30 dni na przekazanie urzędowi wymaganych dokumentów. Do najważniejszych obowiązków należą:
- Udokumentowanie co najmniej 180 dni pracy lub działalności w okresie objętym umową.
- Potwierdzenie uzyskiwania wynagrodzenia lub przychodu co najmniej na poziomie minimalnego wynagrodzenia brutto miesięcznie.
- Złożenie oświadczenia dotyczącego odległości albo czasu dojazdu między dotychczasowym miejscem zamieszkania a nową miejscowością.
- Zgłoszenie urzędowi zmian, takich jak utrata pracy, zmiana pracodawcy lub zaprzestanie działalności.
Jeżeli z uzasadnionej przyczyny nie możesz rozliczyć bonu w terminie, możesz wystąpić o przedłużenie okresu rozliczenia. Wniosek trzeba złożyć przed upływem 240 dni, a przedłużenie nie może przekroczyć 90 dni.
Kiedy trzeba zwrócić bon?
Niewywiązanie się z warunków umowy może skutkować zwrotem całości albo części wypłaconych środków. Szczegółowy sposób rozliczenia zależy od przyczyny naruszenia i treści umowy zawartej z PUP. Zwrot następuje w terminie wskazanym w wezwaniu starosty, nie krótszym niż 30 dni od dnia jego doręczenia.
Do sytuacji wykluczających zalicza się w szczególności:
- podjęcie pracy lub innej pracy zarobkowej u pracodawcy albo zleceniodawcy, u którego pracowałeś w okresie 180 dni przed rejestracją jako bezrobotny,
- podjęcie zatrudnienia subsydiowanego lub refundowanego z Funduszu Pracy,
- prowadzenie działalności, na której rozpoczęcie w ciągu 12 miesięcy przed podpisaniem umowy otrzymałeś dofinansowanie z Funduszu Pracy,
- nieosiągnięcie minimalnego wynagrodzenia lub przychodu wymaganego w umowie,
- brak wymaganego okresu 180 dni pracy, działalności albo innej pracy zarobkowej.
Przed złożeniem wniosku sprawdź więc nie tylko odległość i wysokość pensji, lecz także historię zatrudnienia oraz regulamin konkretnego naboru.
Od czego zależy przyznanie bonu?
Spełnienie ustawowych warunków nie gwarantuje wypłaty pieniędzy. O przyznaniu decyduje starosta, a nabór zależy od budżetu danego powiatowego urzędu pracy. Jeden PUP może prowadzić nabór, podczas gdy inny w tym samym czasie nie będzie miał środków na bon.
Najbezpieczniej złożyć wniosek przed podpisaniem jakiejkolwiek umowy i wcześniej uzgodnić z urzędem, jakie dokumenty potwierdzą miejsce zamieszkania, wynagrodzenie, rozpoczęcie pracy oraz późniejsze rozliczenie.
Informacje dotyczące świadczenia wynikają z ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia, w szczególności z art. 208. W przypadku przepisów lub kwot zależnych od aktualnego naboru wiążące są dokumenty właściwego powiatowego urzędu pracy.
