Na seminarium zaproszeni zostali m.in. przedstawiciele publicznych służb zatrudnienia, agencji pracy, związków zawodowych oraz organizacji pozarządowych.

Wicedyrektorka Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Poznaniu Beata Rutkowska, rozpoczynając seminarium przedstawiła aktualne dane statystyczne dotyczące rynku pracy w Wielkopolsce oraz informacje nt. skali zwolnień monitorowanych w regionie. Natomiast Małgorzata Pater z Polskiego Centrum Mediacji (PCM) zaprezentowała zagadnienia związane z efektywnością programów outplacementowych.

Ponadto prelekcje wygłosili: Tomasz Szpikowski, wiceprezes Stowarzyszenia Agencji Zatrudnienia (SAZ) i  Robert Grabeł z Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym Ministerstwa Rozwoju Regionalnego (MRR), który omówił możliwości finansowania programów outplacementowych z Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) oraz Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (EFG).  Głos zabrała także Iwona Janicka, przedstawicielka Fundacji Aktywności Lokalnej (FAL). Podczas wystąpienia zwróciła uwagę na rolę partnerów społecznych w realizacji programów outplacementowych oraz opowiedziała o organizacjach pozarządowych, które mogą doskonale wykorzystać swoje doświadczenie w realizacji działań mających na celu przeciwdziałanie bezrobociu.

Po wystąpieniach prelegentów odbył się panel dyskusyjny. W jego trakcie Iwona Janicka przypomniała definicję ustawową osoby bezrobotnej i pytała o jej aktualność – czy może w związku z trwającą nowelizacją ustawy warto byłoby się zastanowić nad utrzymaniem tej definicji? Prof. Józef Orczyk zgodził się, że „ustawowa definicja bezrobotnego wymaga zmian”. Profesor zwrócił uwagę na fakt, że takie efekty rewolucji przemysłowej, jak praca pełnoetatowa czy płatny urlop pracowniczy, na świecie się kończą. „Przechodzimy do czasów usług. Dlatego wszelkie definicje muszą być dostosowane do czasu usług” – powiedział.

Bartłomiej Piotrowski z Polskiego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych zauważył natomiast, że coraz więcej młodych ludzi nie pracuje na etacie, lecz zakłada własne firmy bądź pracuje na zlecenia. Odniósł się także do kwestii elastycznych form zatrudniania: „Jeżeli elastyczne formy zatrudnienia, to w myśl zasady flexicurity, tzn. połączenia elastyczności i bezpieczeństwa – zatrudnienie elastyczne, lecz z zapleczem socjalnym gwarantowanym przez Państwo. By człowiek, gdy łatwo straci pracę, łatwo mógł tę pracę znajdować”.

Prof. Orczyk wskazał na nieuchronność pracy tymczasowej. Dodał, że ludzie w Polsce nie są elastyczni i mobilni na rynku pracy. Według niego ważne jest pogodzenie bezpieczeństwa zatrudnienia z gwarancją wysokiej jakości wykonywanej pracy. Profesor przedstawił sposób na obniżenie podatków poprzez formę bonów, który wykorzystywany jest we Francji. Podkreślił, że istotne jest przede wszystkim bezpieczeństwo pracy, a nie etatu.

Następnie Iwona Janicka zapytała Małgorzatę Pater o jej doświadczenia związane z uczestnikami programów outplacementowych i ich ewentualnym zainteresowaniem elastycznymi formami pracy, w tym telepracą. Małgorzata Pater przyznała, że osoby z wieloletnim stażem pracy nie potrafią wyobrazić siebie pracujących w pracy „nie pełnoetatowej”. Wyraziła opinię, że widzi ogromną rolę doradców zawodowych i mediów w zakresie edukacji społeczeństwa nt. elastycznych form pracy. „Przyszłość 40-45-latka to elastyczne formy pracy”.

W swojej wypowiedzi prof. Józef Orczyk podkreślił potrzebę nagłośnienia tematu outplacementu oraz zadbania, na poziomie lokalnym, o pracowników oraz klientów. Bardzo ważne jest według niego, aby za lokalnymi działaniami outplacementowymi stała jakaś instytucja czy organizacja, która zadba o to, by był on sprawą głośną, znaną i dobrze zorganizowaną. Ponadto prof. Orczyk zwrócił uwagę na to, że w Wielkopolsce istotne znaczenie dla rozwoju regionu mają małe i średnie przedsiębiorstwa. Paneliści byli zgodni, że należy więcej mówić i lepiej informować o możliwościach pomocy takim firmom oraz ich pracownikom.

Dagmara Żuławska, reprezentująca Powiatowy Urząd Pracy w Poznaniu podzieliła się z uczestnikami seminarium ciekawymi doświadczeniami z realizacji projektów przeznaczonych dla zwalnianych pracowników. Podczas jednego z nich napotkano opór ze strony pracodawcy, który… utrudniał organizację spotkań zaplanowanych przez powiatowy urząd pracy, m.in. poprzez informowanie swoich pracowników o innym miejscu wydarzenia, niż było ustalone. Prelegentka zwróciła również uwagę na pewien – wg niej problematyczny – aspekt programów outplacementowych, a mianowicie ich niedostosowanie do odbiorców (m.in. ich poziomu wykształcenia czy słownictwa, którym się posługują). W tej kwestii istotna jest współpraca ze związkami zawodowymi.

Małgorzata Pater podkreśliła ogromną rolę doradców zawodowych i psychologów w programach outplacementowych.

Dagmara Żuławska przyznała, że często formy aktywizacji zawodowej są ograniczone różnymi wytycznymi, jednakże jest to spowodowane potrzebą monitoringu i kontroli pracodawców.

Iwona Janicka mówiła natomiast o zasadzie pomocniczości, która często jest naruszana poprzez tworzenie niezdrowej konkurencji pomiędzy niepublicznymi, a publicznymi służbami zatrudnienia, także w sferze pomocy społecznej.

Bartłomiej Piotrowski wyraził opinię, że doświadczenia różnych krajów są także bardzo różne. Przedstawił także przykład próby współpracy urzędów pracy z prywatnymi firmami, które zakończyły się zmonopolizowaniem działań przez jedną z takich firm.

Dagmara Żuławska stwierdziła, że próby współpracy powiatowego urzędu pracy z firmami prywatnymi są przez urząd podejmowane. Niestety z różnych partnerskich programów PUP nie wyniósł dobrych doświadczeń, gdyż na ogół pomioty te nie były wystarczająco sprawne organizacyjnie i nie poradziły sobie z rozliczeniami środków publicznych. Zauważyła, że w przypadku WUP i PUP w Poznaniu współpraca jest bardzo dobra, a oba urzędy dysponują wystarczającą ilością doradców zawodowych i w tej chwili nie ma większej potrzeby zlecenia usług rynku pracy firmom zewnętrznym.

Bartłomiej Piotrowski dodał, że wg niego po 2013 roku najważniejszymi instytucjami rynku pracy będą publiczne służby zatrudnienia, „obudowane” dobrze współpracującymi z nimi organizacjami pozarządowymi.  
Dagmara Żuławska wyraziła niepokój, że przepisy publicznych służb zatrudnienia i przepisy dotyczące pomocy społecznej są rozbieżne, ale wiele zależy od woli współpracy.

Bartłomiej Piotrowski poinformował uczestników, że w niektórych krajach wprowadzane są już przepisy regulujące tą współpracę.

Seminarium „Outplacement w kryzysie” odbyło się 8 czerwca 2010 r. w  Poznaniu w ramach programu „Praca w Polsce” Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności realizowanego przez Fundację Inicjatyw Społeczno-Ekonomicznych.