KALENDARZ FISE / Lipiec 2009 r.

Żeby się udało takie przedsięwzięcie, potrzebny jest pomysł, determinacja i kilku dobrych ludzi, którzy chcą pomóc. Mikołaj Gassen-Piekarski, szef stowarzyszenia, zapytany o misję przedsięwzięcia odpowiedział bez zastanowienia: – Nie mam pojęcia, nikt z nas, nauczycieli, nie będzie umiał odpowiedzieć na to pytanie, bo nigdy się nad tym nie zastanawialiśmy. Nie próbowaliśmy jej określić, po prostu chcemy, by istniała nasza szkoła.

Małe szkoły nie muszą być zawadą w polskim systemie oświaty. Przeciwnie – w placówkach, gdzie w klasach jest kilkoro uczniów, a w całej szkole 40–60 dzieci, możliwa jest prawie indywidualna praca nauczyciela z uczniem. Taki system nauki pozwala dzieciom na osiąganie znacznie lepszych wyników niż w wielkich placówkach – molochach.

Dodatkowo szkoły prowadzone przez stowarzyszenia nauczycielskie z pomocą rodziców na terenach wiejskich, szczególnie w dawnych PGR, pełnią funkcje nie tylko edukacyjne, ale także kulturalne. Szkoła podstawowa w Sokołowie prowadzona przez nauczycielskie Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Wsi Sokołowo jest tego wszystkiego dobrym przykładem.

W 1999 roku przeprowadzono w Polsce reformę administracyjną i samorządową. Przy tej okazji zmieniono sposób podporządkowania i finansowania szkolnictwa. To oraz zmiany demograficzne spowodowały konieczność zamykania szkół. Do szkół podstawowych trafiły wtedy dzieci roczników niżu demograficznego. W połowie lat dziewięćdziesiątych w szkołach podstawowych uczyło się ponad 5,1 mln uczniów, a w roku szkolnym 2000/2001 prawie o dwa miliony mniej. I tak w roku szkolnym 1995/1996 było ponad 19,8 tys. szkół podstawowych, a pięć lat później tylko 16,7 tys. placówek. Likwidowano przede wszystkim małe, wiejskie szkoły. Dla władz gminnych było to racjonalizowanie wydatków.

Utrzymanie szkół pochłaniało (tak jest do tej pory) przeciętnie ponad połowę rocznego budżetu gminy. Jedną z takich placówek, która miała być zlikwidowana, była szkoła podstawowa w Sokołowie, w gminie Golub-Dobrzyń w woj. toruńskim.

Nauczyciele, gdy nieoficjalnie się o tym dowiedzieli, postanowili założyć stowarzyszenie i dalej prowadzić szkołę. Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju Wsi Sokołowo jest jednym z ponad 300 organizacji w kraju, które prowadzą małe szkoły. Dzięki takim działaniom możliwe jest tworzenie ścisłych powiązań pomiędzy szkołą i społecznością lokalną.



Szkoła staje się ważnym czynnikiem rozwoju obszarów wiejskich. Federacja Inicjatyw Oświatowych, która pomaga stowarzyszeniom prowadzić takie szkoły, tłumaczy, że małe szkoły to lokalne centra rozwoju. Odbywają się w nich szkolenia dla dorosłych (m.in. dla rolników, dofinansowywane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa), zajęcia profilaktyczne i wyrównawcze dla dzieci, młodzieży i dorosłych, prowadzone są przedszkola, świetlice, kawiarenki internetowe. W budynku szkolnym organizowane są imprezy okolicznościowe integrujące społeczność lokalną, jak choćby zebrania wiejskie, wesela i przyjęcia.

Dzięki przejęciu szkoły zmienia się sposób myślenia mieszkańców wsi. Mała szkoła to przykład ogromnych możliwości, jakie daje uspołecznienie. A dodatkowo średnia wyników w małych szkołach jest taka jak w szkołach miejskich i znacznie wyższa od średniej na wsi. Zdaniem Federacji Inicjatyw Oświatowych tak rozumiane długofalowe zyski z utrzymania wiejskich placówek obalają mit o oszczędnościach, jakie daje likwidacja.

Więcej o historii i działaniu Stowarzyszenia na rzecz rozwoju wsi Sokołowo w Atlasie Dobrych Praktyk Ekonomii Społecznej

Nazwa organizacji:
Stowarzyszenie na rzecz Rozwoju
Wsi Sokołowo
Adres:
Szkoła Podstawowa w Sokołowie
Sokołowo
87-400 Golub-Dobrzyń
tel. 0 605 932 390
Osoba kontaktowa:
Mikołaj Gassen-Piekarski
e-mail:

Rodzaj działalności:
Prowadzenie szkoły podstawowej
i przedszkola
Rok powstania: 2000

Czym jest Atlas Dobrych Praktyk Ekonomii Społecznej?

Atlas Dobrych Praktyk powstał z myślą o promocji polskich przedsięwzięć ekonomii społecznej, czyli tych, które realizację celów społecznych starają się połączyć ze skutecznym działaniem na rynku.

Takich przedsięwzięć jest w Polsce wiele. Każde z nich ma swoją specyfikę, własną historię, liderów. Każde jest niepowtarzalne. Łączy je determinacja, zaangażowanie, poświęcenie ludzi, którzy mimo przeszkód chcą zrobić coś dobrego, chcą, żeby było lepiej.

Na potrzeby Atlasu wybraliśmy różne formy działania, o różnym zasięgu, skierowane do różnych grup społecznych. Mamy nadzieję, że staną się one inspiracją dla innych. W przyszłości chcemy rozbudowywać Atlas o nowe, modelowe przedsięwzięcia.

Więcej o Atlasie Dobrych Praktyk Ekonomii Społecznej