Przewodnik po procedurach konkursowych Programu PROGRESS na lata 2007-2013, obejmującego m.in. rozwiązania na rzecz zatrudnienia.

1. Przedmiot konkursu
Program PROGRESS, będący kontynuacją działań Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) został zapoczątkowany w 2007 roku i potrwa do 2013 roku. PROGRESS został ustanowiony za pomocą procedury współfinansowania i realizowany jest z Dyrektoriatu Generalnego „Zatrudnienie i sprawy socjalne. Projekt ten zastąpi cztery poprzednie inicjatywy (m.in. EQUAL czy Interregg) zakończone w 2006 roku, obejmujące zwalczanie dyskryminacji, propagowanie równości kobiet i mężczyzn, rozwiązania na rzecz zatrudnienia oraz walkę z wykluczeniem społecznym.

PROGRESS ma sześć celów ogólnych:
1. lepsze poznanie i zrozumienie sytuacji Państw Członkowskich poprzez analizę, ocenę i dokładne monitorowanie polityk;
2. wspieranie rozwoju narzędzi i metod statystycznych oraz wspólnych wskaźników (z podziałem na płeć i grupy wiekowe w odpowiednich przypadkach) w obszarach objętych programem;
3. wspieranie i monitorowanie stosowania prawa wspólnotowego i celów polityki Wspólnoty w Państwach Członkowskich oraz ocena ich skuteczności i wpływu;
4. zachęcanie do nawiązywania kontaktów, wzajemnego uczenia się, określania i upowszechniania dobrych praktyk oraz nowatorskich sposobów podejścia na szczeblu unijnym;
5. zwiększanie świadomości zainteresowanych podmiotów oraz ogółu obywateli na temat poszczególnych obszarów polityki;
6. rozwinięcie zdolności kluczowych sieci na szczeblu europejskim do promowania, wspierania i dalszego rozwijania polityk oraz celów wspólnotowych.

1.1. Jakie działania będą dotowane (typy działań)?
Program podzielony jest na sekcje tematyczne. W ramach każdej z nich możliwe jest realizowanie innego zestawu działań.

1. Sekcja Zatrudnienie
--> poprawie zrozumienia sytuacji zatrudnienia i perspektyw zatrudnienia, w szczególności poprzez analizę oraz studia jak również rozwój statystyk oraz wspólnych wskaźników stosowanych w ramach europejskiej Strategii Zatrudnienia;
--> monitoring i ocena wdrażania europejskich wytycznych i zaleceń w zakresie polityki zatrudnienia oraz ich oddziaływań, w tym, w szczególności w ramach wspólnego komunikatu o zatrudnieniu jak również analiza interakcji pomiędzy europejską strategią zatrudnienia, a ogólnymi politykami gospodarczymi i społecznymi oraz innymi obszarami polityk;
--> wymiana strategii, sprawdzanie procedur i innowacyjnych koncepcji, jak również wspieranie wzajemnego uczenia się w tym kontekście;
--> uwrażliwienie, rozpowszechnienie informacji i wspieranie debaty – także wśród partnerów socjalnych, regionalnych i lokalnych i innych uczestników – poprzez upowszechnianie wyzwań związanych z polityką zatrudnienia oraz tych związanych z wdrażaniem narodowych programów reform;
--> wspieranie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw;
--> współpracę z państwami trzecimi i związkami o międzynarodowym charakterze w kontekście globalizacji
i jej przyszłego rozszerzenia.

2. Sekcja Ochrona Socjalna i Integracja Społeczna
--> poprawę zrozumienia kwestii wykluczenia społecznego i ubóstwa, polityk zabezpieczenia społecznego
i integracji społecznej, w szczególności poprzez badania, analizy oraz rozwój statystyki i wspólnych wskaźników w ramach otwartej metody koordynacji;
--> monitorowanie i ewaluację wdrażania otwartej metody koordynacji w dziedzinie zabezpieczenia i integracji społecznej oraz jej wpływu na szczeblu krajowym i wspólnotowym, jak również analizowanie wzajemnego oddziaływania pomiędzy OMC i innymi obszarami polityki;
--> podnoszenie świadomości, upowszechnianie informacji i promocję dyskusji na temat głównych wyzwań
i kwestii politycznych poruszanych w ramach procesu koordynacji UE w dziedzinie zabezpieczenia społecznego i integracji społecznej, włączając m.in. partnerów społecznych, instytucje szczebla regionalnego
i lokalnego oraz sektor NGO;
--> rozwijanie zdolności kluczowych sieci na szczeblu europejskim do wspierania i dalszego rozwijania celów polityk wspólnotowych oraz strategii w dziedzinie zabezpieczenia i integracji społecznej.

3. Sekcja Warunki Pracy
--> poprawę zrozumienia sytuacji związanej z warunkami pracy, w szczególności poprzez analizy i studia oraz opracowywanie danych statystycznych i wskaźników, jak również ocenę skuteczności i wpływu istniejących przepisów, polityk i praktyk;
--> wspieranie wdrażania wspólnotowego prawa pracy poprzez efektywne monitorowanie, organizację specjalistycznych szkoleń dla osób pracujących w tej dziedzinie, opracowywanie przewodników i współpracę sieciową w ramach wyspecjalizowanych organów, w tym partnerów społecznych;
--> inicjowanie akcji zapobiegawczych i krzewienie kultury prewencji w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy;
--> podnoszenie świadomości, upowszechnianie informacji i promocję dyskusji na temat głównych wyzwań
i kwestii politycznych mających związek z warunkami pracy, także wśród partnerów społecznych i innych zainteresowanych stron.

4. Sekcja Walka z Dyskryminacją i Różnorodność
--> poprawę zrozumienia sytuacji związanej z dyskryminacją, w szczególności poprzez analizy i studia oraz, w odpowiednich przypadkach, opracowywanie danych statystycznych i wskaźników, jak również ocenę skuteczności i wpływu istniejących przepisów, polityk i praktyk (finansowanie działań takich jak: zbieranie danych, tworzenie metodologii badań, badania, ekspertyzy, studia i popularyzacja ich wyników, opracowanie materiałów edukacyjnych);
--> wspieranie wdrażania wspólnotowych przepisów anty dyskryminacyjnych poprzez efektywne monitorowanie, organizację specjalistycznych szkoleń dla osób pracujących w tej dziedzinie i współpracę sieciową wyspecjalizowanych organów zajmujących się zwalczaniem dyskryminacji (działania prowadzone głównie przez Komisję Europejską);
--> podnoszenie świadomości, upowszechnianie informacji i promocję dyskusji na temat głównych wyzwań
i kwestii politycznych mających związek z dyskryminacją oraz włączenie walki z dyskryminacją do wszystkich dziedzin polityk wspólnotowych, także wśród partnerów społecznych, organizacji pozarządowych oraz innych zainteresowanych stron (finansowanie działań takich jak: kampanie medialne, akcje, wydarzenia, konferencje, seminaria, spotkania, warsztaty, treningi)
--> rozwijanie zdolności kluczowych sieci na szczeblu europejskim do wspierania i dalszego rozwijania celów polityk wspólnotowych oraz strategii w dziedzinie zwalczania dyskryminacji (finansowanie sieci partnerów europejskich, ich działalności związanej z wdrażaniem programu PROGRESS, organizacją grup monitorujących wdrażanie praw unijnych, finansowanie sieci eksperckich, wymianę personelu, współpraca z instytucjami międzynarodowymi).

5. Sekcja Równość płci
--> poprawę zrozumienia sytuacji związanej z kwestiami równouprawnienia i włączanie problematyki równouprawnienia płci do wszystkich dziedzin polityki, w szczególności poprzez analizy i studia oraz opracowywanie danych statystycznych i w odpowiednich przypadkach, wskaźników, jak również ocenę skuteczności i wpływu istniejących przepisów, polityk i praktyk;
--> wspieranie wdrażania przepisów wspólnotowych dotyczących równości płci poprzez efektywne monitorowanie, organizację specjalistycznych szkoleń dla osób pracujących w tej dziedzinie i współpracę sieciową wyspecjalizowanych organów zajmujących się równouprawnieniem podnoszenie świadomości, upowszechnianie informacji i promowanie dyskusji na temat głównych wyzwań i kwestii politycznych związanych z równością płci oraz włączenie problematyki równouprawnienia płci do wszystkich dziedzin polityki, także wśród partnerów społecznych, organizacji pozarządowych oraz innych grup interesów;
--> rozwijanie zdolności kluczowych sieci na szczeblu europejskim do wspierania i dalszego rozwijania celów polityk wspólnotowych oraz strategii w dziedzinie równouprawnienia płci.

1.2 Projekty na rzecz jakich osób będą dotowane?
Projekty będą dotowane na rzecz obywateli Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) oraz krajów kandydujących, których dotyczą obszary działań programu PROGRESS. Szczegółowe informacje o beneficjentach będą podawane przy okazji ogłaszania kolejnych konkursów.

1.3. Jaka może być długość realizowanych projektów (przedział czasowy, kiedy kończy się okres finansowania)?
Długość realizowanych projektów jest ustalona indywidualnie w ramach danego ogłoszenia przetargowego/konkursu. Dotychczasowe projekty trwały np. od 9 miesięcy do 1,5 – 2 lat. Wymogi dotyczące długości realizowanych projektów są uwzględniane w indywidualnych ogłoszeniach.

1.4. Jakiej wysokości może być dotacja (przedział kwotowy)?
Wysokość dotacji określana jest każdorazowo w ogłoszeniu konkursowym/przetargowym. W przetargach (Calls for tender) podawana jest maksymalna kwota dotacji. W ogłoszeniach konkursowych (Calls for proposals) również podawana jest maksymalna kwota dotacji, lecz stanowi ona 80% wartości projektu.

Kwoty określane są każdorazowo w przypadku poszczególnych przetargów. Wysokość dotacji może wahać się od 30 tysięcy euro do 1 mln euro. Średnio na rok do podziału jest ok. 100 mln euro.

O środki te mają prawo ubiegać się wszystkie kraje UE. Nie ma żadnej wiążącej reguły, że muszą zwyciężać projekty z poszczególnych państw. Z doświadczeń w ramach dzielenia finansów na ochronę socjalną
i integrację społeczną wynika, że może wygrać kilka projektów z jednego państwa. Decyzję o przyznaniu środków podejmuje Komisja Europejska na zamkniętych posiedzeniach biorąc pod uwagę względy merytoryczne.

Na cały siedmioletni okres realizacji programu założono budżet w wysokości 743,25 mln euro. Pieniądze będą procentowo dzielone na pięć sekcji programu: Zatrudnienie (23 proc.); Ochrona socjalna i integracja społeczna (30 proc.); Warunki pracy (10 proc.); Walka z dyskryminacją i promowanie różnorodności (23 proc.) oraz Równość płci (12 proc.). Niewielki procent przeznaczony jest na wsparcie techniczne wdrażania programu, które to należy w całości do zadań Komisji Europejskiej.

Szczegółowe przepisy określane są w poszczególnych konkursach i przetargach.

1.5. Na jakim obszarze może być realizowany projekt (obszar geograficzny)?
PROGRESS jest otwarty dla 27 Państw Członkowskich UE, państw kandydujących i krajów EFTA/EOG.
Projekty muszą być realizowane na terenie państw podanych powyżej. W ogłoszeniu konkursu (Calls for proposals) i przetargu (Calls for tender) podawane jest dodatkowo terytorium lub terytoria krajów na jakich projekt ma być realizowany.

2. Generalna dostępność dla NGO

2.1. Czy organizacja pozarządowa jest podmiotem, który może aplikować o środki?
Tak. Dostęp do programu jest otwarty dla wszystkich publicznych i prywatnych organów, podmiotów
i instytucji, w szczególności dla:
• publicznych służb zatrudnienia,
• władz lokalnych i regionalnych,
• partnerów społecznych,
• organizacji pozarządowych,
• wyższych uczelni i placówek badawczych,
• specjalistów ds. oceny,
• krajowych urzędów statystycznych,
• środków masowego przekazu.

2.2. Czy są jakieś dodatkowe ograniczenia dla organizacji, które chcą się ubiegać o środki?
Przy aplikowaniu o środki, raczej nie ma ograniczeń, oprócz tych, które są jasno wskazane w indywidualnym ogłoszeniu przetargowym/konkursowym, czyli np. obszar geograficzny. Projekt nie może być realizowany na innym obszarze, niż wskazany w ogłoszeniu.

W projektach konkursowych organizacja musi zapewnić sobie 20% wkładu własnego.

Zdarza się, że Komisja Europejska prosi o przedłożenie gwarancji bankowej, co może być dodatkowym ograniczeniem dla organizacji ubiegających się o środki.

2.3. Czy konieczna jest przy realizacji współpraca z partnerami (jeśli tak, to z jakimi)?
Wymóg Partnerstwa może być, ale nie musi. Jeśli partnerstwo będzie wymagane to zostanie to określone
w indywidualnym ogłoszeniu przetargowym/konkursowym. Zawsze jednak projekty Partnerskie uzyskują dodatkowe punkty przy ocenie.

3. Informacje o trybie konkursowym
Przewidziano dwa tryby ubiegania się o środki – konkurs ofert (Calls for proposals) i konkursy przetargowe (Calls for tender). W konkursie ofert maksymalne dofinansowanie wynosi 80 proc., natomiast konkursy przetargowe finansowane są przez Komisję w 100 proc.

Konkurs ofert (Calls for proposals) pozwala na złożenie wniosku na dowolny projekt np. wg. własnego pomysłu (w zakresie obszaru tematycznego PROGRESS). Natomiast konkursy przetargowe (Calls for tender) pozwalają aplikować o środki na projekty narzucone przez Komisję Europejską.

Wszystkie ogłoszone konkursy i przetargi można znaleźć na stronie internetowej: http://ec.europa.eu/employment_social/emplweb/tenders/index_en.cfm

3.1. Czy nabór wniosków jest w trybie otwartym czy zamkniętym?
Nabór wniosków realizowany jest w trybie zamkniętym.

3.2. Jeśli jest to tryb zamknięty, to jakie są deadline-y na składanie aplikacji?
Aktualne informacje o terminach składania wniosków znaleźć można na: http://ec.europa.eu/employment_social/emplweb/tenders/index_en.cfm

3.3. Jak wygląda procedura konkursowa?
Szczegółowa procedura konkursowa, wraz z warunkami starania się o środki, opisana jest w każdym ogłoszeniu konkursowym. Generalnie konkurs ma charakter komisyjny, a nie krajowy więc projekty nie podlegają oddzielnej ocenie merytorycznej. Wnioski ocenia komitet oceny, który najpóźniej w ciągu miesiąca od posiedzenia komitetu przekazuje informację o wyniku oceny wniosku. Aplikacje należy składać w języku angielskim.

3.4 Jaki jest okres oczekiwania na decyzję o przyznaniu środków?
Decyzja o przyznaniu środków powinna być ogłoszona do 3 miesięcy od terminu złożenia wniosku.

4. Realizacja projektów

4.1. Czy jest możliwość rozpoczęcia realizacji projektu przed podpisaniem umowy (jeśli aplikacja została pozytywnie rozpatrzona)?
Nie można rozpocząć działań przed podpisaniem umowy. Ponadto w ogłoszeniu powinny być podane ramy czasowe realizacji projektu (nie wcześniej niż… nie później niż…)

4.2. Czy konieczne są zabezpieczenia umowy (jeśli tak, to jakie)?
Komisja Europejska może wymagać gwarancji bankowych.

4.3. Środki na realizację projektu są refundowane, czy otrzymuje się zaliczki? A może jest to system łączony?
Ustalenia dot. płatności zostaną wskazane w umowie o dotację.
Istnieją dwie opcje płatności, zależnie od kwoty dotacji przyznanej przez Komisję:

1. Jeśli grant jest niższy niż 100 000 Euro, płatność zostanie przekazana w dwóch transzach:
- zaliczka w wysokości 50% po podpisaniu umowy
- pozostała kwota zostanie przelana po akceptacji ostatecznego sprawozdania finansowego
i raportu końcowego

2. Jeśli grant przekracza 100 000 Euro, płatność dokonana zostanie w trzech częściach (dwie zaliczki i rozliczenie końcowe):
- zaliczka 30% po podpisaniu umowy
- 40% po otrzymaniu raportu dot. postępów (oraz udowodnieniu, że przynajmniej 70% poprzedniej płatności zostało już wykorzystane)

4.4. Jak wygląda sprawozdawczość projektu (czy jest formularz, jak często, jakie dane)?
Końcowy raport implementacji działań wspólnie z ostatecznym sprawozdaniem finansowym wszystkich aktualnych wydatków i przychodów powinno zostać wysłane w ciągu 3 miesięcy po zakończeniu działań.

Końcowy raport powinien zawierać odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Jak przebiegała realizacja projektu? Czy projekt realizowany był zgodnie z opisem działań załączonych do umowy o dofinansowanie? (Prosimy o podanie opisu projektu, jego rezultatów, metodologii, planowanych działań, harmonogramu, partnerów, uczestników itd.)
2. Czy osiągnięto założony cel projektu?
3. Jak wyglądał wymiar międzynarodowy projektu?
4. W jaki sposób partnerzy społeczni/beneficjenci zaangażowani byli w projekcie?
5. W jaki sposób partnerzy przyczynili się do realizacji projektu?
6. Jaka była wartość dodana projektu?
7. W jaki sposób realizowana była promocja projektu i upowszechnianie rezultatów?
8. W jaki sposób zapewniona została trwałość rezultatów?
9. Jakie wnioski można wyciągnąć z realizacji projektu?
10. Czy planowana jest kontynuacja tego projektu, jeśli tak, to w jaki sposób?

Dodatkowo, dokumenty wskazane w formularzu dla wniosków składanych w ramach konkursu ofert (Calls for proposals), także muszą zostać zaakceptowane.

W przypadku uznania finalnego raportu za niewystarczający lub niskiej jakości, Komisja zastrzega sobie prawo do żądania dodatkowych informacji lub poprawek w terminie 60 dni od otrzymania raportu, oraz, w razie konieczności wstrzymania końcowej transzy płatności do czasu uzyskania wymaganych informacji.

4.5. Czy przewidziane są audyty prowadzone przez grantodawcę, czy grantobiorca zobowiązany jest do prowadzenia audytów wewnętrznych?
Komisja Europejska ma prawo przeprowadzić audyt, w każdym podmiocie, który wykorzystuje środki europejskie. W PROGRESS nie ma informacji o audytach realizowanych w trakcie projektu. Jest za to ocena końcowa – ewaluacja projektu.

Aplikujący w ramach konkursu ofert (Calls for proposals), na projekty, którego kwota przekracza 500 tys. euro, powinni dołączyć do wniosku raport z audytu zewnętrznego przeprowadzonego przez certyfikowanego audytora. Raport powinien poświadczać rachunki za ostatni rok rozliczeniowy.

4.6. Czy grantodawca przewidział jakieś formy wsparcia dla grantobiorcy (jeśli tak, to jakie)?
Poza przyznaniem grantu, wsparcie przy realizacji projektu zapewniają Krajowe punkty kontaktowe Programu PROGRESS.

Poniżej znajduje się lista tych punktów:

Krajowy punkt kontaktowy ds. sekcji Zatrudnienie
Marcin Jaworek
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
Departament Rynku Pracy
ul. Tamka 1
Telefon: +48 22 431 60 15
Fax: +48 22 461 61 18
Email:

Krajowy punkt kontaktowy ds. sekcji Walka z dyskryminacją i różnorodność
Łukasz Gabler
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
Departament Kobiet, Rodziny i Przeciwdziałania Dyskryminacji
ul. Tamka 3
Telefon: +48 22 461 63 46
Fax: +48 22 461 62 57
Email:

Krajowy punkt kontaktowy ds. sekcji Równość płci
Monika Ksieniewicz
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
Departament Kobiet, Rodziny i Przeciwdziałania Dyskryminacji
ul. Tamka 3
Telefon: +48 22 461 63 36 | +48 22 461 62 57
Email:

Krajowy punkt kontaktowy ds. sekcji Ochrona socjalna i integracja społeczna
Ewa Chyłek
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
Departament Pomocy i Integracji Społecznej
ul. Nowogrodzka 1/3/5
Telefon: +48 22 661 14 94
Fax: +48 22 661 14 93
Email:

Krajowy punkt kontaktowy ds. sekcji Warunki Pracy
Wiktor M. Zawieska
Centralny Instytut Ochrony Pracy
Państwowy Instytut Badawczy
ul. Czerniakowska 16
Telefon: +48 22 623 46 55
Fax: +48 22 623 36 93
Email:

Program PROGRESS
Olga Szoszyńska
Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej
Departament Analiz Ekonomicznych i Prognoz
el. Nowogrodzka 1/3/5
Telefon: +48 22 661 11 61
Strona WWW: http://www.mpips.gov.pl/index.php?gid=1037
Fax: +48 22 661 12 43
Email:

5. Dane dodatkowe:
Przydatne linki
• Program Progress (pl)
• Programme Progress (en)
• O programie (pl)
• About the programme (en)
• Konkursy / Calls for proposals (pl, en)
• Decyzja nr 1672/2006/WE z dnia 24 października 2006 r. (pl)
• Decision No 1672/2006/EC of 24 October 2006 (en)