PRAWO / Nowelizacja ustawy o promocji zatrudnienia

2 września 2008 roku pod obrady Rady Ministrów trafiła „Ustawa o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw”. Wersja ta uwzględnia zmiany wypracowane w trybie konsultacji społecznych. Niektóre z tych zmian wydają się bardzo interesujące np. łatwiej będzie pozbawić osoby statusu poszukujących pracy. Dzięki temu wsparcie może trafić do osób, które naprawdę z niego skorzystają.

Wprowadzono między innymi bardziej restrykcyjne zasady pozbawiania statusu osoby poszukującej pracy, który to status daje uprawnienia do korzystania z usług i instrumentów rynku pracy. Być może dzięki tym zmianom pomoc będzie trafiać przede wszystkim do osób zainteresowanych uzyskaniem pomocy w znalezieniu zatrudnienia. Pojawiła się też raczej kontrowersyjna propozycja obciążania także małżonków obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. W ustawie zawarto również kilka zmian jakościowych, dzięki którym powinniśmy rozpocząć nowy rozdział aktywizacji zawodowej.

Współpraca urzędów pracy z pomocą społeczną

W ustawie pojawiły się elementy współpracy urzędów pracy z pomocą społeczną – wymiana danych rejestrowych, współpraca przy skierowaniu na kontrakt socjalny, powiązanie tego faktu z utratą statusu osoby bezrobotnej. W uzasadnieniu jest zapis o zintegrowaniu działań powiatowych urzędów pracy i ośrodków pomocy społecznej, jako niezbędnym elemencie nowoczesnego rynku usług zatrudnieniowych.

Przygotowanie zawodowe dorosłych

Już w poprzedniej wersji zmian do ustawy „przygotowanie zawodowe w miejscu” zastąpiono „przyuczeniem do pracy dorosłych” (forma przygotowania zawodowego, umożliwiająca uzyskanie umiejętności potwierdzonych zaświadczeniem) oraz „przygotowaniem zawodowym dorosłych” (praktyka u pracodawcy
i dokształcanie teoretyczne według uzgodnionego programu, przy czym w nowej propozycji dopisano tu obowiązek zdania egzaminu końcowego).

Kolosalną zmianą jest premiowanie pracodawców, u których realizowany będzie program przygotowania  zawodowego. Mają oni uzyskać wynagrodzenie w wysokości 400 zł za każdy miesiąc przygotowania zawodowego każdego bezrobotnego, ale tylko w przypadku, kiedy bezrobotny zda na koniec wymagane egzaminy zawodowe. Powinno to zachęcić pracodawców do udziału w programach przygotowania zawodowego.

Opiekun

Kolejną jakościową zmianą jest powołanie instytucji opiekuna uczestnika przygotowania zawodowego dorosłych. Wydaje się, że ustawodawca opierał się tu na wzorach zagranicznych (np. holenderskich), gdzie osobom poszukującym pracy przypisuje się stałego opiekuna, który pomaga swojemu podopiecznemu przygotować plan aktywizacji zawodowej, kontraktuje dla niego usługi rynku pracy, pozwala rozwiązać bieżące problemy. Model ten sprawdził się za granicą.

W Polce opiekun ma zajmować się tylko osobami uczestniczącymi w wąsko zdefiniowanym przygotowaniu zawodowym. Nie koresponduje to w pełni z rozwiązaniami z innych krajów, ale na pewno jest ciekawym eksperymentem, prowadzącym w kierunku modelowych rozwiązań. Aby jednak się sprawdził niezbędne jest doprecyzowanie funkcji opiekuna, jego umocowań, uprawnień. W obecnych zapisach ustawy tego brakuje, istnieje więc duże prawdopodobieństwo, że idea opiekuna się zatraci, ustępując miejsce biurokratycznemu nadzorowi pracowników urzędów pracy nad osobami uczestniczącymi w przygotowaniu zawodowym dorosłych.

Kontraktowanie zadań

Wciąż brakuje zmian w obszarze kontraktowania zadań (pisaliśmy o tym w artykule  Nowelizacja ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy).Konsultacje wciąż jednak trwają, a zmiany wydają się coraz bardziej korzystne, może więc w kolejnej wersji pojawią się również takie rozwiązania, które otworzą rynek usług zatrudnieniowych?