Migracje specjalistów – czy też osób z wysokimi kwalifikacjami – to obecnie jeden z najważniejszych tematów w debatach o migracji i ich wpływie na rozwój lokalny. Dotyczy to również Polski, gdzie hasła „drenażu mózgów” używa się powszechnie w odniesieniu do współczesnej mobilności Polaków. Problem ten zauważono jednak dopiero niedawno. Opisujemy go w biuletynie nr 4 z lutego 2008 roku.
Opublikowano 5 marca 2008 roku

Dlaczego emigracja osób dobrze wykształconych jest ważna
Mobilność osób dobrze wykształconych, jest ważna przede wszystkim z obawy o utratę najlepiej wykształconych osób. 

Czy osoba dobrze wykształcona to jednak tylko taka, która posiada dyplom wyższej uczelni lub jest specjalistą pracującym w sektorze tzw. zaawansowanych technologii? Z perspektywy społeczności lokalnej ważniejszy niż ukończenie uczelni wyższej jest potencjał umiejętności i kompetencji osób, które ją opuszczają, zwłaszcza gdy na miejscu pozostają osoby o niższych kwalifikacjach.

Guru problematyki migracyjnej – John Salt – zauważył, że w rzeczywistości migracyjnej najszerszy zakres ma właśnie mobilność osób wysoko wykwalifikowanych.

Praktycznie mówiąc są to osoby, które mają za sobą ukończenie wyższej uczelni ale i osoby po szkołach ogólnokształcących, zwłaszcza gdy w rejonie ich zamieszkania większość osób ma wykształcenie podstawowe lub zawodowe.

Wymiana, marnotrawstwo, drenaż a może pozyskiwanie mózgów?
Gdy migrant trafia za granicą do pracy zgodnej ze swymi kwalifikacjami i wykształceniem można mówić o zjawisku wymiany mózgów (brain exchange). Jeśli taka osoba trafi jednak za granica na przysłowiowy zmywak, to dojdzie do deprecjacji kwalifikacji (deskilling) lub marnotrawstwa mózgów (brain waste).

Natomiast o drenażu mózgów (brain drain) można mówić gdy więcej osób wykwalifikowanych opuszcza kraj niż przybywa do niego.  W sytuacji odwrotnej następuje zjawisko pozyskiwania mózgów (brain gain).

Co jeszcze w biuletynie?
> Czy rzeczywiście emigrują od nas najlepsi? Polska od lat traktowana jest jako kraj tradycyjnie wysyłających za granice osoby o wysokich kwalifikacjach. To sugeruje, że Polska dotknięta jest zjawiskiem „drenażu mózgów”. Czy statystyki to potwierdzają?
> Dlaczego wyjeżdżają? Motywacje migracyjne osób z wyższymi kwalifikacjami. Współczesne migracje to przede wszystkim mobilność zarobkowa. Czy tak samo jest w przypadku osób o wysokich kwalifikacjach? I tak, i nie.

Do pobrania: Biuletyn FISE nr 4 "Migracje osób z wysokimi kwalifikacjami"  >

Powrót do strony z Biuletynami FISE >