Na początku marca 2007 roku Departament Analiz i Prognoz
Ministerstwa Gospodarki opracował raport „Wpływ emigracji
zarobkowej na gospodarkę Polski”. Raport przedstawia wymiar
ekonomiczny migracji oraz analizuje krótko i długofalowe skutki
ekonomiczne migracji dla rynku pracy, wpływ na rozwój gospodarczy
oraz handel zagraniczny. Na naszych stronach podsumowujemy główne
wnioski z raportu oraz publikujemy sam raport.
Wolny przepływ osób to jedna z fundamentalnych „wolności” Unii
Europejskiej, która miała zagwarantować każdemu obywatelowi UE
prawo do swobodnej decyzji o miejscu zamieszkania, zatrudnienia,
podróżowania.
Skutki ekonomiczne zjawiska
Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej otworzyło przed
Polakami niektóre rynki pracy państw UE-15, a w perspektywie do
2011 roku należy oczekiwać całkowitej liberalizacji dostępu do
rynków pracy wszystkich państw UE-15. W efekcie mamy do czynienia
ze zjawiskiem relatywnie silnego odpływu siły roboczej, którego
czas trwania można szacować na przynajmniej dekadę. W tych
warunkach należy liczyć się zarówno z krótkookresowymi
(przejściowymi), jak i długookresowymi skutkami ekonomicznymi tego
zjawiska.
Korzyści i koszty
Z punktu widzenia korzyści i kosztów migracji zarobkowej Polaków
istotne znaczenie będzie posiadać charakter wyjazdów i skala
powrotów. Migracja Polaków wykazuje tendencję do wyjazdów czasowych
lub sezonowych, co jest zgodnie z trendami migracyjnymi w Europie i
na świecie.
Można zakładać, iż wraz z procesem konwergencji gospodarczej
nowych państw członkowskich i UE-15 nasilać się będzie zjawisko
powrotów do kraju i jednocześnie wygasać będzie dynamika wyjazdów
zatrudnieniowych.
Szybszy proces starzenia się społeczeństw w nowych państwach
członkowskich niż w UE-15 będzie również przeciwdziałał tendencjom
migracyjnym.
Jednocześnie będzie rosła atrakcyjność Polski i innych nowych
państw członkowskich dla potencjalnych imigrantów z krajów
ościennych i rozwijających się.
Spadek potencjalnego PKB
Istotnym problemem jest także spadek potencjalnego PKB, który
według niektórych szacunków dla Polski osiąga wymiar mogący
niwelować impulsy rozwojowe związane z realizacją Narodowych
Strategicznych Ram Odniesienia na lata 2007-2013.
Krytyczna analiza uwarunkowań migracyjnych prowadzi do wniosku,
iż trudno liczyć na wzrost transferów zarobków migrantów mimo
nadreprezentacji wśród nich osób średnio i wysoko
wykwalifikowanych. Z reguły podejmują one bowiem prace na
stanowiskach poniżej swych kwalifikacji, z korzyścią dla
produktywności zagranicznego pracodawcy. Ponadto doświadczenia
międzynarodowe zdają się sugerować, iż poziom wykształcenia
migranta pozostaje w silnie negatywnym związku ze skłonnością do
transferowania pieniędzy do kraju macierzystego.
Główne wnioski z raportu "Wpływ emigracji zarobkowej na
gospodarkę Polski":
[>]Nasilenie zjawiska emigracji wraz z mającym miejsce obecnie
ujemnym przyrostem naturalnym prowadzi do zmniejszenia liczby
ludności kraju.
[>] Skala wyjazdów z kraju wpływa na strukturę ludności oraz
aktywnych zawodowo.
W okresach przejściowych może destabilizować lokalne rynki
pracy
[>] Na wyjazdy zagraniczne częściej decydują się ludzie
młodzi, w wieku poniżej 34 lat (60 % to mężczyźni), coraz częściej
lepiej wykształcone.
[>] Negatywne tendencje na rynku pracy, takie jak, oprócz
emigracji, starzenie się ludności czy wchodzenie na rynek niżu
demograficznego zostaną częściowo złagodzone przez napływ
imigrantów do Polski
[>] Transfery pieniężne, związane z emigracją, stają się
drugim po bezpośrednich inwestycjach zagranicznych, zewnętrznym
źródłem finansowania rozwoju kraju pochodzenia.
[>] Poziom transferów pieniężnych może wpływać na
wiarygodność kredytową państwa i ułatwić dostęp do międzynarodowych
rynków finansowych.
[>] Transfery pieniężne mają pozytywny wpływ na gospodarkę
kraju pochodzenia emigrantów, ale w dłuższej perspektywie wpływ ten
należy uznać za relatywnie mały.
Więcej:
pełna treść raportu -->